Voor iedere erfgoedliefhebber!
Wekelijks nieuwe aanbiedingen
Korting op vele producten & diensten

Red House: een sprookje met slechte afloop

04 januari 2018

Muren van rode baksteen, overhellende daken, ramen met roedeverdeling, gotische spitsbogen en glas-in-loodramen. Zou niet iedereen meteen verliefd worden op Red House? Ik in ieder geval wel toen ik tijdens mijn studie kunstgeschiedenis tijdens een college voor het eerst dit uiterst charmante huis op het scherm zag verschijnen. Ik nam me stellig voor om ooit dit architectuur-wondertje met eigen ogen te gaan aanschouwen.

Red House was het enige huis dat William Morris (1834-1896), geestelijk vader van de arts-and-craftsbeweging, ooit bouwde. Met deze woning ontvouwde en realiseerde hij zijn ideeën over kunst en het leiden van een harmonisch leven. Toch kwam er na vijf jaar al een einde aan zijn sprookje.

Het sprookje moet een ware idylle geweest zijn want bij mijn bezoek aan Red House schetst de gids een beeld dat bijna te mooi om waar te zijn lijkt. In de tijd dat Morris hier met zijn familie woonde omringden ieder voorjaar de geur van bloesems Red House, als een dame die een bekoorlijk parfum draagt. En in het najaar hingen de takken vol met de sappigste appels die vanuit het venster geplukt konden worden, zo dicht stonden de fruitbomen bij de gevel.
De romantische tuin mag dan in de loop van de tijd een verandering hebben ondergaan, dit geldt niet voor het in rode baksteen opgetrokken familiehuis, dat nog altijd dezelfde kloeke uitstraling heeft. William Morris gaf Red House persoonlijk vorm, maar tegelijkertijd vormde het huis zijn leven en persoonlijkheid.

ik nam me stellig voor om ooit dit architectuur-wondertje met eigen ogen te gaan aanschouwen

In 1858 kocht William Morris in het dorp Upton (thans Bexleyheath in Zuidoost-Londen) een bouwkavel. Morris was gesteld op een rustige woonomgeving. Onderzoekers hebben later geopperd dat hij misschien autistisch was. Daarom zou hij deze locatie verkozen hebben boven het drukke centrum van Londen. Samen met vriend Philip Webb ontwierp en bouwde hij Red House, dat voltooid werd in 1860. Het huis weerspiegelde zijn liefde voor gotische architectuur, maar ook die voor het ambacht. Morris, die afkerig was van de geïndustrialiseerde massaproductie, beschouwde voorwerpen uit de fabriek als inferieur en zielloos. Hij pleitte vurig voor het beoefenen van oude technieken en werkwijzen. Voor de inrichting van Red House richtte hij een ‘community’ op, een gemeenschap van gelijkgestemden. Kunstenaars die ambacht en vakmanschap hoog in het vaandel hadden staan verleende hij opdracht om -samen met hem- het huis te decoreren. Hij wist door zijn gedrevenheid en onverzettelijkheid op eigenzinnige wijze zijn droom vorm te geven. En creëerde zo letterlijk zijn eigen utopie.

voorwerpen uit de fabriek beschouwde hij als inferieur en zielloos

Bij het bezichtigen van Red House (sinds 2003 in bezit van The National Trust) kom ik even voor een teleurstelling te staan: slechts drie meubelstukken dateren nog uit de tijd dat Morris hier woonde met zijn vrouw en hun dochters Jenny en May. De nagenoeg lege vertrekken tonen echter onbetwist het overweldigende vakmanschap van Morris en zijn bevriende kunstenaars. Plafond- en muurschilderingen zijn een lust voor het oog, evenals de op de middeleeuwen geïnspireerde glas-in-loodramen. In vensters met gebrandschilderd glas -voorzien van bloem- en bladmotieven- is Morris motto opgenomen: Si je puis (If I can). Het doet direct denken aan de krachtige uitspraak van Barack Obama enige jaren geleden: Yes we can.
Opmerkelijk genoeg is het door Morris ontworpen Golden Apple-behang niet door hemzelf in de hal aangebracht maar pas door latere bewoners. Zelf had hij de muren van Red House volhangen met handgeborduurde wandtapijten. Papieren wandbekleding was volgens de kunstenaar voor poor people. Toch wel wonderlijk als je bedenkt dat Morris tegenwoordig geroemd wordt om zijn schitterende behangontwerpen.

papieren wandbekleding was voor poor people

De drie nog achtergebleven meubelstukken zijn kasten en staan verspreid door het huis. De kast in de hal en de eetkamer werden speciaal door Philip Webb voor Red House ontworpen. Die in de hal voorzag Morris van een klassieke scene, waarin onder meer zijn vrouw Jane figureert. Aan de derde kast in de zogeheten Drawing Room, waarvan drie deuren ontbreken, kleeft een triest verhaal. Het monumentale meubelstuk was door Morris zelf ontworpen en als huwelijksgeschenk beschilderde zijn vriend Rosetti de drie bovenste deuren. Chemistry is er echter nooit geweest tussen de twee echtelieden. Na vijf jaar ging Jane er met Rosetti vandoor en kwam er een einde aan het volmaakte sprookje. Het verhaal gaat dat een verbitterde Morris hem beval dat hij de drie kastdeuren dan ook maar meteen moest meenemen.

In dezelfde kamer hangt nog altijd de Latijnse spreuk die Morris boven de gemetselde schouw plaatste: Ars Longa Vita Brevis (Het leven is kort, maar de kunst blijft). Een toepasselijke uitdrukking.

Alle blogs
veronique

Veronique Helmink is hoofdredacteur -en oprichter- van het tijdschrift Herenhuis. Zij bezoekt (wereldwijd) de meest bijzondere historische huizen, kastelen en buitenplaatsen. Genoeg om vol enthousiasme over te schrijven...

Veronique

Meer blogs van Veronique

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© 2018 Erfgoedvoordeel - Website laten maken door Brandpepper

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste aanbiedingen en schrijf je in voor onze nieuwsbrief. Deze verschijnt iedere twee weken.

* verplicht