Voor iedere erfgoedliefhebber!
Wekelijks nieuwe aanbiedingen
Korting op vele producten & diensten

Het ongrijpbare begrip ‘Europa’

19 januari 2018

Dit najaar opende in een voormalig tandheelkundige kliniek in het Brusselse Leopoldpark het Huis van de Europese Geschiedenis. Benieuwd naar hoe het complexe verhaal van ‘Europa’ hier verteld wordt, toog ik onlangs naar het hart van de Europese wijk voor een lesje Europees ruziemaken én samenwerken voor dummies.

Het statige Eastmangebouw heeft Brussel te danken aan een filantropische gebaar van de uitvinder van de Kodakcamera, de Amerikaanse zakenman George Eastman. Zijn technologische geest waait kennelijk nog  door het gebouw, want iedere bezoeker loopt met een tablet in de hand. Er zijn namelijk totaal geen informatiebordjes 0f zaalteksten te zien in de expositieruimten. Het zal ongetwijfeld te maken hebben met de wens om iedere bezoeker in zijn (Europese) moedertaal te kunnen bedienen, maar het vergt behoorlijk wat inspanning om alles via de tablet te volgen.

Na de ietwat abstracte introductie over de ‘geboorte van Europa’ en ‘Europees Erfgoed’ volgt een enorme tijdssprong en belandt de bezoeker op de volgende verdieping in het Parijs van rond 1850. Het zwaartepunt van de Europese geschiedenis ligt voor de makers kennelijk tussen het eind van de 19de eeuw en de val van de Berlijnse Muur. Deze periode vormt namelijk het hart van de expositie. Op de derde en vierde verdieping wordt uitvoerig stilgestaan bij de Eerste en Twee Wereldoorlog, de totalitaire regimes van Hitler en Stalin, de Jodenvervolging en de Koude Oorlog die Europa verscheurt. Halverwege de vierde verdieping, dus als het verhaal van de Europese Unie gaat beginnen, ben ik eigenlijk al aan het einde van mijn Latijn. Ik ga even op een van de weinige bankjes zitten en vraag me af voor wie dit centrum bedoeld is. Is het geschiedenisonderwijs in Europa echt zo slecht dat beide Wereldoorlogen, de Koude Oorlog en de vorming van de Europese Unie zo uitgebreid behandeld moeten worden? Of is de doelgroep toeristen van buiten de EU wiens historische kennis over dit werelddeel heel beperkt is? Maar deze doelgroep loopt er niet rond. Ik hoor veel Frans, Duits en Italiaans en zie enkele Nederlandse gezinnen.

“Waarom ontbreekt er elk woord over de Hanze?

Ik kan mijn gevoel van teleurstelling niet onderdrukken. Het Huis van de Europese Geschiedenis had dé plek moeten worden om eens een ander verhaal voor te schotelen. Waarom heb ik niets gezien over de internationale hofcultuur in de late Middeleeuwen? Waarom ontbreekt er elk woord over de Hanze, de  eerste paneuropese handelsorganisatie?  Hoe komt het dat ik niets lees over het begin van een Europees bankenstelsel opgezet door Brugse en Florentijnse handelaren in de 15de eeuw? En wat te denken van de eeuwenlange artistieke beïnvloeding op Europese schaal: de ideeën van de Renaissance die in alle Europese culturen hun weg vonden in literatuur, beeldende kunsten en muziek?

“Het Huis van de Europese Geschiedenis had dé plek moeten worden om eens een ander verhaal voor te schotelen

Onlangs las ik de fascinerende biografie over Jacoba van Beieren van Antheun Janse. Het leest als een dagboek van Europese eenwording. Het politieke spel tussen de Hertog van Bourgondië, de Engelse en Franse koningen en de Hollandse graven, getuigt pas echt van Europese verbondenheid. Die eeuwenlange politieke en economische verwevenheid is de werkelijke basis van het Europese integratieproces. Waarom zingen Nederlanders dat ze van Duitse bloed zijn en een Spaanse koning hebben? Duitse bommen hebben veel Europese steden in de as gelegd, dat klopt. Maar in het verhaal over de wederopbouw mogen de denkbeelden van de Franse stedenbouwkundige Le Corbusier over de moderne stad toch niet ontbreken?

2018 is uitgeroepen tot Europees Jaar van het Culturele Erfgoed. Ik hoop van harte dat dit erfgoedorganisaties overal in Europa uitdaagt om eens de minder bekende kanten van onze  Europese identiteit te laten zien. Zoals bijvoorbeeld dat verhaal over een Deense Noorman die duizend jaar geleden zijn rijkdommen in de Noord-Hollandse klei begroef. Wist u dat de Vikingen in Noord-Holland zijn geweest? Ik niet. En de Vikingschat is gewoon te zien in het Oudheidkundig Museum in Leiden!

www.europeeserfgoedjaar.nl

 

Alle blogs
jephta

Jephta Dullaart is zelfstandig erfgoedprofessional en werkt onder de naam Het Erfgoedkabinet aan content en communicatieprojecten in de erfgoed en monumentenzorg. Zijn blogs gaan over erfgoedbeleving, monumentenzorg en cultuurhistorie.

Jephta

Meer blogs van Jephta

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

© 2018 Erfgoedvoordeel - Website laten maken door Brandpepper

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste aanbiedingen en schrijf je in voor onze nieuwsbrief. Deze verschijnt iedere twee weken.

* verplicht